Συντακτικό: Μετοχή

 Μετοχή

  Η μετοχή έχει δύο ιδιότητες:

1.    Ονοματική φύση της μετοχής: γένος, αριθμός, πτώση, κλίση. Μπορεί να συνδέεται και παρατακτικά με ονόματα.

2.    Ρηματική φύση της μετοχής: α)διάθεση, χρόνος, αριθμό β) συντάσσεται κανονικά ,δηλαδή, παίρνει υποκείμενο, αντικείμενο γ) Μερικές φορές εμφανίζεται με το δυνητικό μόριο  ἄν, οπότε ισοδυναμεί με δυνητική οριστική ή δυνητική ευκτική. Η μετοχή μέλλοντα ΔΕΝ παίρνει το δυνητικό μόριο.

ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ

Είναι οι μετοχές που πήραν την θέση του ουσιαστικού, όταν παραλείφθηκε το ουσιαστικό που προσδιόριζαν.

 

                                         Σημειώσεις

1.Ορισμένα ρήματα που συντάσσονται με κατηγορηματική μετοχή συντάσσονται και με απαρέμφατο αλλάζοντας όμως το νόημα τους.

·       Γιγνώσκω+ μετοχή= γνωρίζω ότι

Γιγνώσκω+ απαρέμφατο=αποφασίζω να

·       ἐπίσταμαι+μετοχή= γνωρίζω καλά ότι

ἐπίσταμαι+απαρέμφατο=ξέρω να

·       μανθάνω+μετοχή=μαθαίνω ότι

μανθάνω+απαρέμφατο=μαθαίνω να

·       μέμνημαι+μετοχή=θυμάμαι ότι

μέμνημαι+απαρέμφατο= θυμάμαι να

·       οἶδα+μετοχή= γνωρίζω ότι

οἶδα+απαρέμφατο=γνωρίζω να

·       φαίνομαι+μετοχή= φαίνομαι ότι

φαίνομαι+απαρέμφατο= φαίνομαι να

2.Μετοχή που εξαρτάται από ρήμα ψυχικού πάθους είναι κατηγορηματική μετοχή ΟΤΑΝ δηλώνει σύγχρονη ή υστερόχρονη πράξη. Όταν όμως δηλώνει προτερόχρονη πράξη είναι αιτιολογική μετοχή.

3. Στα απρόσωπα ρήματα ή εκφράσεις η κατηγορηματική μετοχή εντοπίζεται σε αιτιατική ουδετέρου.

Υποκείμενο της Μετοχής

 

Η μετοχή συμφωνεί με το υποκείμενο της στο γένος, τον αριθμό και την πτώση.

1.    Επιθετική Μετοχή: Όταν έχει άρθρο, Υποκείμενο της είναι το άρθρο. Όταν όμως δεν έχει Υποκείμενο της Μετοχής είναι η λέξη που προσδιορίζει

2.    Κατηγορηματική Μετοχή: Πάντα συνημμένη.Υποκείμενο της κατηγορηματικής μετοχής είναι το υποκείμενο ή το αντικείμενο του ρήματος ή ρηματικού τύπου από τον οποίο εξαρτάται.

3.    Επιρρηματική Μετοχή: α) Απόλυτη Επιρρηματική Μετοχή λέγεται όταν το υποκείμενο της μετοχής είναι μόνο υποκείμενο της και δεν έχει κανέναν άλλο συντακτικό ρόλο μέσα στην πρόταση. Β) Συνημμένη Επιρρηματική Μετοχή λέγεται όταν το υποκείμενο της έχει και άλλον συντακτικό ρόλο μέσα στην πρόταση στην οποία ανήκει.

Απόλυτες Μετοχές : 1) Εναντιωματικές

                                      2)Αιτιολογικές

                                      3)Χρονικές

                                       4)Υποθετικές

                                      5)Τροπικές( σπάνια)

 

 

                     Σημειώσεις για Απόλυτη Μετοχή

 

1.    Όταν το μετοχή προέρχεται από προσωπικό ρήμα τοποθετείται σε γενική και ονομάζεται γενική απόλυτη.

2.    Όταν το μετοχή προέρχεται από απρόσωπο ρήμα ή απρόσωπη έκφραση τοποθετείται σε αιτιατική και ονομάζεται αιτιατική απόλυτη(περισσότερες εναντιωματικές).

TIP -Πως αναγνωρίζουμε συντακτικά μία επιρρηματική μετοχή;

Βήματα:

·       Τι είδος είναι; (εναντιωματική, αιτιολογική)

·       Τι συντακτική θέση έχει; (επιρρηματικος προσδιορισμος της αιτίας).

·       Ποιο είναι το υποκείμενο της;

·       Είναι συνημμένη ή απόλυτη;

Είδος-Συντακτική Θέση-Υποκείμενο-Συνημμένη ή Απόλυτη